Struktura organizacyjna

Samodzielna Pracownia Oceny Jakości Produktów Roślinnych

SAMODZIELNA PRACOWNIA
OCENY JAKOŚCI PRODUKTÓW ROŚLINNYCH

dr hab. Danuta Boros, prof. nadzw. IHAR-PIB
tel.: 22 733 45 47
e-mail: d.boros@ihar.edu.pl

Zespół badawczy

Pracownicy	stanowisko	telefon wew.	e-mail
dr hab. Danuta Boros	prof. nzw.	547	d.boros@ihar.edu.pl
mgr Anna Fraś	asystent	551, 548	a.fras@ihar.edu.pl
mgr Magdalena Wiśniewska	asystent	551, 550	m.ploch@ihar.edu.pl
mgr Damian Gołębiewski	inżynier	551, 550	d.golebiewski@ihar.edu.pl
mgr Beata Kamińska	inżynier	549, 548	b.kaminska@ihar.edu.pl
mgr Kinga Myszka	inżynier	551, 548	k.myszka@ihar.edu.pl
mgr Wojciech Wodzyński	inżynier	549, 548	w.wodzynski@ihar.edu.pl
Magdalena Bodzon	starszy technik	550	m.bodzon@ihar.edu.pl
Monika Skonieczna	technik	548	m.skonieczna@ihar.edu.pl

KIERUNKI BADAŃ PROWADZONE W PRACOWNI

Rys historyczny i specyfika badawcza

Samodzielna Pracownia Oceny Jakości Produktów Roślinnych, przekształcona z Pracowni Oceny Jakości Produktów Roślinnych w Zakładzie Biochemii i Fizjologii Roślin, a wcześniej z Zakładu Biologicznej Oceny Produktów Roślinnych, działa od 1 stycznia 1975. Powstała celem wspierania programów genetyczno-hodowlanych roślin zbożowych, oleistych i strączkowych w pracach ukierunkowanych na poprawę wartości użytkowej. Władze Instytutu, już wówczas, uznały ważność kryteriów jakościowych w procesie hodowlanym roślin uprawnych. Hodowla mająca na celu wytwarzanie form i odmian o wysokiej wartości użytkowej jest obecnie kierunkiem priorytetowym w procesie selekcyjnym roślin uprawnych. Pierwszym kierownikiem Zakładu Biologicznej Oceny Produktów Roślinnych była prof. dr hab. Maria Rakowska, która prowadziła tę komórkę naukową przez okres 20 lat tj. do chwili przejścia na emeryturę. Od dnia 1 stycznia 1995 roku pracownią kieruje prof. nadzw. IHAR-PIB dr hab. Danuta Boros.

W początkowym okresie działalności badania koncentrowały się na opracowaniu i wdrożeniu metod przesiewowych przydatnych w selekcji materiałów hodowlanych ziarna zbóż (pszenżyta, żyta, i jęczmienia), nasion i śruty rzepakowej i nasion strączkowych (grochu, fasoli i bobiku) o wysokiej wartości pokarmowej oraz określeniu czynników wpływających na tę wartość. Od połowy 80-tych prace skupiają się na wyjaśnianiu roli błonnika (włókna) pokarmowego, badaniu jego głównych frakcji składowych oraz ich właściwości fizyko-chemicznych w powiązaniu z wpływem na wartość użytkową ziarna zbóż i nasion oraz śruty rzepaku. Szeroko pojęta problematyka błonnika pokarmowego stała się specjalnością badawczą pracowni.

Za prace organizacyjno-metodyczne, badawcze i wdrożeniowe w zakresie biologicznej i biochemicznej oceny wartości żywieniowej materiałów hodowlanych roślin
uprawnych w procesie selekcji nowych odmian zespół w składzie: prof. dr M. Rakowska – kierownik oraz członkowie: D. Boros, M. Neumann, B. Rek-Ciepła, B. Słomiński i W. Szkiłłądź otrzymał w roku 1983 nagrodę II stopnia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywieniowej. W roku 1986 prof. M. Rakowska została odznaczona nagrodą International Triticale Association za całokształt prac nad udoskonalaniem odmian pszenżyta, a w roku 1988 zespołową nagrodą państwową II stopnia za prace na rzecz wyhodowania podwójnie ulepszonych odmian rzepaku. Działalność naukowa prowadzona w jednostce została także uznana przez Fundację na Rzecz Nauki Polskiej. Wniosek aparaturowy złożony przez dr D. Boros na konkurs NUTRIS’95 znalazł się w gronie laureatów. W pracowni zrealizowano dotychczas trzy projekty finansowane ze środków Komisji Europejskiej oraz 7 projektów sfinansowanych przez MNiSW.

Zakres aktualnych badań

Prace koncentrują się w następujących grupach tematycznych:

• Wpływ zróżnicowanego składu błonnika pokarmowego i jego właściwości na wartość użytkową ziarna zbóż oraz nasion i śruty rzepaku.
• Badanie wpływu arabinoksylanów na wartość browarną jęczmienia oraz określenie przydatności nowych rodów i odmian do produkcji słodu.
• Monitorowanie zróżnicowania genetycznego jęczmienia jarego pod względem przydatności dla różnych sposobów wykorzystania ziarna, do produkcji słodu, na paszę oraz na konsumpcję.
• Poszukiwanie źródeł wysokiej wartości żywieniowej i zawartości substancji bioaktywnych w ziarnie różnych gatunków zbóż.
• Opracowywanie metod przesiewowych niezbędnych w selekcji zbóż dla różnego sposobu wykorzystania ziarna.
• Doskonalenie metod biochemicznych i biologicznych do oceny wartości użytkowej ziarna zbóż i nasion roślin oleistych.

Wykonane i aktualnie wykonywane projekty badawcze

• Avena genetic resources for quality in human consumption, akronim AVEQ. Projekt celowy w ramach AGREEMENT NUMBER 061 AGRI GEN RES 870/2004 nr kontraktu: AGRI-2006-0397, okres realizacji: 01.03.2007 – 28.02.2011. http://eadb.bafz.de/aveq/
• Exploiting bioactivity of European cereal grains for improved nutrition and health benefits, akronim HEALTHGRAIN. Projekt zintegrowany FP6 2003-Food-2A no 514008, okres realizacji 01.06.2005–30.05.2010. www.healthgrain.org
• Studies on enzyme based fractionation, chemical analyses and biological evaluation of fractions of fibre in double improved rapeseed. Projekt badawczy realizowany w ramach programu COPERNICUS – CIPA nr CT93-0249, okres realizacji: 1994-1997.

Krajowe projekty badawcze:

• Projekt w zakresie rolnictwa ekologicznego, realizowany na podstawie Dz. U. Nr 67 poz. 446, z późn. zm.: „Badania w zakresie doboru odmian zbóż zalecanych do uprawy ekologicznej”. Zadanie 5. „Badanie wartości odżywczej i walorów prozdrowotnych ziarna zbóż wyprodukowanych w warunkach ekologicznych”. Realizacja od roku 2011.
• Projekt MRiRW w ramach PBwPR, nr 4-1-04-7-01 „Monitoring zróżnicowania genetycznego ziarna jęczmienia jarego browarnego i pastewnego pod względem przydatności browarnej, paszowej i na konsumpcję”. Realizacja od roku 2011.
• Projekt promotorki nr N N3 12 311239 „Wpływ polisacharydów ściany komórkowej na wartość browarną jęczmienia jarego (H. vulgare L.)”. Projekt roczny 2010-2011.
• Projekt MRiRW w ramach PBwPR, nr 4-1-05-2-01 „Poszukiwanie form owsa o wysokich wartościach żywieniowych” Realizacja w latach 2008-2013.
• Program Wieloletni IHAR „Ulepszanie Roślin dla Zrównoważonych AgroEkoSystemów, Wysokiej Jakości Żywności i Produkcji Roślinnej na Cele Nieżywnościowe”. Obszar badawczy 5 „Charakterystyka form roślin uprawnych o podwyższonej wartości użytkowej przydatnych do uprawy w różnych agroekosystemach z przeznaczeniem na cele konsumpcyjne i pastewne”. Zadanie 5.1 „Monitorowanie zawartości związków bioaktywnych i antyżywieniowych w ziarnie zbóż i śrucie rzepaku”. Realizacja w latach: 2008-2013.
• Projekt badawczo-rozwojowy MNiSW R12 047 03 „Rzepak zółtonasienny jako źródło białka paszowego” - zadanie badawcze. Realizacja w latach 2007-2011.
• Projekt MRiRW w ramach PBwPR, nr 4-1-04-7-01 „Opracowanie i wdrożenie szybkiej metody do oznaczania wartości browarnej jęczmienia poprzez zastosowanie spektroskopii bliskiej podczerwieni”. Realizacja w latach 2008-2010.
• Projekt własny MNiSW nr 1590-PO1 2008-34 „Wpływ podfrakcji strukturalnych arabinoksylanów na cechy fizykochemiczne błonnika pokarmowego chleba żytniego”. Realizacja w latach 2008-2010.
• Projekt MRiRW w ramach MW nr 7-1-02-6-02 „Wytwarzanie materiałów wyjściowych żyta na cele konsumpcyjne i paszowe”. Realizowany w 2001 roku.
• Projekt własny KBN nr 486/P06/97/13 „Lokalizacja genów na chromosomach kontrolujących zawartość arabinoksylanów oraz wpływ sekalin kodowanych przez locus Sec-3 na wartość użytkową ziarna żyta”. Realizacja w latach 1997-2000.
• Projekt promotorki nr 847/PO6/97/12 „Badania nad składem chemicznym, enzymatycznym frakcjonowaniem i biologicznym działaniem włókna pokarmowego nasion rzepaku”. Projekt roczny 1997-1998.
• Projekt własny KBN nr 610/PO6/95/08 „Wpływ arabinoksylanów na wartość żywieniową ziarna zbóż: Badania w oparciu o materiał genetycznie zróżnicowany”. Realizacja w latach 1995-1998.
• Nutris’95 – w ramach programu Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, doposażenie aparaturowe laboratoriów zajmujących się badaniami nad żywnością. Rok przyznania środków - 1995.
• Projekt własny KBN nr 5 0243 91 01 "Enzymatyczne frakcjonowanie, analiza chemiczna, ocena biologiczna frakcji włókna nasion rzepaku” Realizacja w latach 1991-1994.

Stanowisko do analizy azotu

Laboratorium analityczne

Laboratorium chromatograficzne

Stanowisko do oceny wartości browarnej

Zwierzętarnia - doświadczenia biologiczne na kurczętach

Pliki do pobrania

• Ważniejsze publikacje SPOJPR (do 2011).pdf [344.26 kB] pobierz plik
• Usługi analityczne (SPOJPR).pdf [68.98 kB] Plik do pobrania