Wersja angielska
Krajowe Centrum Roślinnych Zasobów Genowych

Kolekcja roślin alternatywnych


Pojęcie „rośliny alternatywne” stosowane jest do grupy roślin, które mogą być uprawiane jako alternatywne lub uzupełniające w stosunku do roślin stanowiących podstawę wyżywienia człowieka. Z pojęciem tym wiąże się określenie „nowe rośliny uprawne” (ang. new crops). U podstaw zainteresowania uprawą nowych gatunków leży wiele czynników, z których najważniejsze to: nadprodukcja żywności, zwiększanie biologicznej różnorodności pokarmu, zagospodarowanie gruntów odłogowanych, produkcja odnawialnych surowców dla różnych gałęzi przemysłu, biologiczna rekultywacja gleby, przeciwdziałanie deficytowi wodnemu i efektowi cieplarnianemu. Zwraca się uwagę na różnorodne możliwości wykorzystywania tych roślin jako surowca w energetyce, przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym i barwierskim. Rośliny te również mają zastosowanie jako rośliny miododajne oraz do wzbogacenia jadłospisu człowieka.
W kolekcjach roślin alternatywnych w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Radzikowie, Ogrodzie Botanicznym IHAR w Bydgoszczy i na bezglebowych gruntach wapna poflotacyjnego w Jeziórku koło Tarnobrzega zgromadzono:

gatunki do uprawy na cele energetyczne:
  • szybko rosnące drzewa – wierzby (Salix), topola (Populus),
  • wieloletnie byliny dwuliścienne - ślazowiec pensylwański (Sida hermaphrodita Rusby), topinambur (Helianthus tuberosusL.), rdestowce – japoński (Reynoutria japonica Houtt.) i sachaliński (R. sachalinensis Nakai), sylfia (Silphium perfoliatum L.), szczaw tianszański (Rumex tianschanicus Los.-Losinsk.),
  • trawy wieloletnie typu C-4 fotosyntezy: miskant cukrowy (Miscanthus sacchariflorus (Maxim.) Hack.), miskant olbrzymi (M. x giganteus J.M.Greef & M.Deuter) i miskant chiński (M. sinensis Andersson), proso rózgowate (Panicum virgatum L.), palczatka Gerarda (Andropogon gerardi Vitman), spartina preriowa (Spartina pectinata Bosc ex Link). Zainteresowanie gatunkami typu C-4 fotosyntezy wynika z poszukiwania roślin oszczędnie gospodarujących wodą,. Słoma z traw C-4 jest poszukiwanym surowcem do produkcji brykietów i granulatu opałowego.

gatunki do rekultywacji terenów zdegradowanych przez przemysł i gospodarke komunalną:

  • drzewa i krzewy - rokitnik (Hippophae rhamnoides), czeremcha amerykańska (Padus serotina), róża wielokwiatowa (Rosa multiflora), karagana syberyjska (Caragana arborescens), szeferdia srebrzysta (Shepherdia argentea), oliwniki - srebrzysty (Eleagnus commutata) i wąskolistny (E. angustifolia), perukowiec podolski (Cotinus coggygria), sumak octowiec (Rhus typhina), moszenki południowe (Colutea arborescens), obiela wielkokwiatowa (Exochorda racemosa),
  • wieloletnie byliny -  najważniejsze to: topinambur (Helianthus tuberosus), sylfia (Silphium perfoliatum), traganki (Astragalus), rdestowiec japoński (Reynoutria japonica), kostrzewa trzcinowa (Festuca arudinacea), spartina preriowa (Spartina pectinata), trzcinnik piaskowy (Calamagrostis epigejos), rutwica wschodnia (Galega orientalis), nawłocie (Solidago),
  • rosliny miododajne  - łacznie 45 gatuków między innymi to amorfy (Amorpha), trojeść amerykańska (Asclepias syriaca), przegorzany (Echinops), rutwica wschodnia (Galega orientalis), korkowiec amurski (Phellodendron amurense), irgi (Cotoneaster), karagany (Caragana).
   
Przydatność zgromadzonych roślin oceniana jest w doświadczeniach na terenach zdegradowanych, m. in.: w otoczeniu Zakładów Azotowych w Puławach, na terenach posiarkowych w Jeziórku k. Tarnobrzega, na hałdzie popiołów z EC w Białymstoku.  Kolekcja liczy obecnie 140 gatunków drzew, krzewów oraz bylin.


design by VENTI

Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
www.ihar.edu.pl